VO2max
Maksymalne tempo, w jakim organizm potrafi zużywać tlen podczas wysiłku: pułap pojemności tlenowej, wyrażany w mililitrach tlenu na kilogram masy ciała na minutę.
VO2max to maksymalne tempo, w jakim organizm jest w stanie pobierać i wykorzystywać tlen podczas wysiłku, wyrażane w mililitrach tlenu na kilogram masy ciała na minutę. To realny fizjologiczny pułap, twarda górna granica pojemności tlenowej, i jeden z najstarszych, najlepiej przebadanych pomiarów w fizjologii wysiłku.
Jak się to naprawdę mierzy w porównaniu z szacowaniem
Prawdziwy test to procedura laboratoryjna: maska mierzy dokładną wymianę gazową podczas testu wysiłkowego o narastającej intensywności, prowadzonego aż do niewydolności. Zegarek biegowy czy komputer rowerowy mierzy VO2max zupełnie inaczej. Pokazywana wartość to szacunek wyprowadzony z zależności między tętnem a tempem lub mocą, obarczony realnym marginesem błędu względem wyniku z laboratorium. VO2max z urządzenia noszonego na nadgarstku to użyteczny wskaźnik trendu, a nie pomiar klasy laboratoryjnej.
Ile z tego da się wytrenować
Badania na bliźniakach sugerują, że znaczna część VO2max jest uwarunkowana genetycznie. To częściowo tłumaczy, dlaczego dwóch równie ciężko pracujących zawodników może mieć realnie różne pułapy. Nie znaczy to jednak, że trening jest nieistotny. VO2max wciąż reaguje na trening, szczególnie na interwały o wysokiej intensywności wykonywane blisko poziomu wysiłku VO2max lub na tym poziomie, zwłaszcza u zawodników, którzy wcześniej niewiele takiej pracy wykonywali. Przyrosty są zwykle większe u zawodników nietrenowanych lub umiarkowanie trenowanych niż u tych, którzy są już blisko swojego genetycznego pułapu.
Dlaczego nie przewiduje wyniku na zawodach tak dobrze, jak można by oczekiwać
Powyżej pewnego poziomu wytrenowania VO2max przestaje być tym, co różnicuje podobnie trenowanych zawodników. To, co ich różni, jest bliższe "frakcyjnemu wykorzystaniu" (czyli temu, jaki procent VO2max są w stanie faktycznie utrzymać przez cały czas trwania zawodów) oraz ekonomii, czyli temu, jak sprawnie zamieniają tlen na prędkość. Dwóch zawodników z identycznym VO2max może uzyskać bardzo różne czasy na zawodach. Jeden po prostu potrafi utrzymać wyższy procent swojego pułapu albo porusza się sprawniej przy tym samym koszcie tlenowym.